Diagnostyka SIBO

Czym jest SIBO?

SIBO (Small Intestinal Bacterial Overgrowth), czyli zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego, to zaburzenie polegające na nadmiernej ilości bakterii w jelicie cienkim. W prawidłowych warunkach większość mikroorganizmów bytujących w przewodzie pokarmowym znajduje się w jelicie grubym, natomiast jelito cienkie zawiera ich znacznie mniej. W SIBO dochodzi do zaburzenia tej równowagi, co może prowadzić do licznych dolegliwości trawiennych oraz ogólnoustrojowych.

Objawy SIBO

Objawy SIBO są niespecyficzne i często przypominają inne choroby układu pokarmowego, takie jak zespół jelita drażliwego (IBS). Do najczęstszych należą:

wzdęcia i nadmierna produkcja gazów
uczucie pełności po posiłkach
bóle brzucha
biegunki, zaparcia lub ich naprzemienne występowanie
odbijanie i przelewanie w jelitach
nietolerancje pokarmowe (np. laktozy, fruktozy)
zmęczenie i obniżona koncentracja
niedobory witamin i składników mineralnych (np. witaminy B12, żelaza)

W przypadku długotrwałego SIBO mogą pojawić się również objawy ogólnoustrojowe wynikające z zaburzeń wchłaniania.

Na czym polega diagnostyka SIBO?

Podstawowym narzędziem diagnostycznym jest test oddechowy wodorowo-metanowy. Jest to badanie nieinwazyjne, bezpieczne i szeroko stosowane w diagnostyce zaburzeń mikrobioty jelitowej.

Test wodorowo-metanowy jest bezpieczny i może być wykonywany u dzieci oraz kobiet w ciąży, choć w przypadku dzieci należy upewnić się, że pacjent będzie w stanie współpracować i prawidłowo pobierać próbki powietrza. Przeciwwskazaniami do testu z laktulozą jest genetycznie uwarunkowana nietolerancja laktozy oraz galaktozemia.

Test dostępny jest w Laboratorium Analitycznym SALUS, Słupsk, ul. Zielona 8 - poniedziałek — piątek od 7:25 do 15:00.
Promocyjna cena wynosi 299 zł (standardowa cena to 349 zł).
W razie ewentualnych pytań prosimy o kontakt z naszym laboratorium, tel. 59 848 90 51 lub z Główną Rejestracją, tel. 59 722 22 22.

Test wodorowo-metanowy – przebieg badania

Test polega na pomiarze stężenia wodoru i metanu w wydychanym powietrzu po spożyciu określonego substratu (najczęściej laktulozy lub glukozy).

W przypadku badań dostępnych w naszym laboratorium stosowana jest laktuloza.

Jak wygląda badanie?

Badanie pacjent wykonuje samodzielnie w domu zgodnie z instrukcją otrzymaną w naszym laboratorium oraz przy użyciu specjalnie przygotowanego zestawu.

Badanie poprzedzone jest specjalną dietą, warunkującą uzyskanie wiarygodnego wyniku – szczegóły diety w dalszej części artykułu.

Badanie wykonuje się na czczo, po odpowiednim przygotowaniu dietetycznym.
Najpierw wykonywany jest pomiar wyjściowy (tzw. próbka bazowa).
Następnie pacjent wypija roztwór testowy.
Co 15–20 minut przez około 2–3 godziny pobierane są kolejne próbki oddechu.
Pobrany materiał pacjent dostarcza do naszego laboratorium i oczekuje na wynik – ok. 12 dni.
Interpretacja wyników testu wodorowo-metanowego opiera się na analizie dynamiki zmian stężenia wodoru i metanu w wydychanym powietrzu w czasie, tj. w odniesieniu do wartości początkowej i kolejnych pomiarów. Ostatecznej interpretacji wyniku dokonuje lekarz, biorąc pod uwagę objawy pacjenta oraz przeprowadzony wywiad.

Dlaczego mierzymy wodór i metan?

Bakterie jelitowe fermentują niestrawione węglowodany, produkując gazy – głównie wodór i metan. Ich podwyższony poziom w wydychanym powietrzu świadczy o nieprawidłowej fermentacji zachodzącej w jelicie cienkim.

Wodór – często związany z biegunkową postacią SIBO
Metan – częściej występuje przy zaparciach

Jak przygotować się do badania?

Aby wynik był wiarygodny, konieczne jest odpowiednie przygotowanie:

4 tygodnie przed testem - nie należy zażywać antybiotyków. Należy unikać kolonoskopii oraz diagnostyki RTG przewodu pokarmowego z kontrastem.
Przynajmniej tydzień przed testem - jeśli pacjent to dobrze toleruje, należy zaprzestać stosowania leków pobudzających perystaltykę przewodu pokarmowego (np. metoklopramid, trimebutyna, itopryd, cyzapryd) oraz leków przeczyszczających. Należy unikać nadmiernych ilości błonnika.
Dzień przed badaniem - należy odstawić przyjmowane witaminy, suplementy diety, zioła i adaptogeny. Wprowadzić dietę eliminującą łatwo fermentujące węglowodany i błonnik. Zalecane produkty to: mięso (kurczak, indyk, cielęcina, wieprzowina), ryby, jaja, biały ryż, oliwa z oliwek, sól, pieprz. Należy unikać: pieczywa pełnoziarnistego, płatków, otrębów, warzyw (fasola, kapusta, por, cebula, ziemniaki, marchew, brokuły, kalafior, brukselka), owoców (gruszki, jabłka, daktyle, owoce pestkowe), orzechów, pestek, nasion, produktów mlecznych.
12 godzin przed testem - należy powstrzymać się od palenia tytoniu i żucia gumy.
W dniu badania - test wykonuje się na czczo, po 8-12 godzinach od ostatniego posiłku. Nie należy spożywać żadnych posiłków ani pić słodzonych napojów lub napojów typu light. Jedynym dozwolonym płynem jest niewielka ilość wody. Należy unikać aktywności fizycznej i nie używać kleju do protez.
Nie ma jednoznacznych rekomendacji dotyczących zaprzestania stosowania probiotyków przed testem wodorowo-metanowym - niektórzy zalecają, aby ich nie zażywać przed badaniem. Inhibitory pompy protonowej (IPP) nie muszą być odstawiane.Szczegółowe zalecenia zawsze przekazywane są pacjentowi przed badaniem.

Interpretacja wyników

Wyniki testu analizuje specjalista na podstawie dynamiki wzrostu gazów w czasie. Charakterystyczny, wczesny wzrost stężenia wodoru lub metanu może wskazywać na obecność SIBO.

Dodatni wynik testu wodorowo-metanowego oznacza obecność SIBO (zespołu rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego) lub IMO (Intestinal Methanogen Overgrowth), czyli nadmierny rozrost metanogenów. Wzrost poziomu wodoru wskazuje na nadmierną obecność bakterii produkujących wodór, natomiast wzrost metanu często jest związany z nadmiernym rozrostem archeonów (np. Methanobrevibacter smithii), które metabolizują wodór do metanu.

Dlaczego warto wykonać test?

Wczesna i prawidłowa diagnostyka pozwala:

dobrać skuteczne leczenie (np. antybiotykoterapię lub terapię dietetyczną)
zmniejszyć uciążliwe objawy
poprawić jakość życia
zapobiec powikłaniom związanym z niedoborami